26.mai 2026
Mentanin á Nóa døgum
„Men eins og dagar Nóa vóru, soleiðis skal eisini koma menniskjusonarins verða. “
Matt.24,37
Emanuel Minos
Eg veit ikki, hvat ið tit hugsa um Nóa-tíðina. Kanska halda tit, at har gongur ein einfaldur maður við einari steinøks, træøks ella jarnøks og skal smíða ørkina. Men Nóa-tíðin var ein nógv framkomin tíð við høgari mentan.
Eg havi ferðast víða og havi m.a. verið fleiri ferðir í Amerika. Á míni síðstu ferð har yviri hevði eg verið í fleiri býum og vitjað skandinavisk kirkjulið, og so kom eg aftur til New York. Har heilsaði eg upp á ein byggifrøðing, sum er ein av mætastu byggifrøðingunum nakrantíð í Amerika. Hann koyrdi meg runt í New York og vísti mær háhúsini í Manhattan, sum hann hevði verið uppií at bygt. “Hesir skýskavararnir eru bygdir við øllum tí hátøkniska kunnleika, sum finst í Amerika í dag. Men vit megna ikki at byggja soleiðis, sum teir bygdu á Nóa døgum,” segði hann. Eg stóð bara og gapaði. Eg má næstan siga eitt sindur um uppruna mín, so tit skilja hetta betur.
Eg eri føddur í Afrika. Biologiski pápi mín var grikki, og mamma var av egyptiskum uppruna. Fyri at gera eina langa søgu stutta, so kom neyð og sjúka inn í familjuna, og so vóru tað nakrir norskir trúboðarar, sum ættleiddu meg.
Hesin byggifrøðingurin hevði hoyrt hetta og fekk áhuga fyri mær, og tí vísti hann mær runt í New York. So sigur hann, at tá ið tað ráddi um Keops pyramiduna, sum er bygd eini 200 ár fyri Nóa tíð, so kundu teir ikki við øllum tí kunnleika, sum vit hava í dag, byggja nakað, sum svarar til Keops pyramidu. So frammalaga vóru teir vísindaliga á Nóa døgum, og teir høvdu allarhelst amboð, sum eru farin í gloymskuna. Eg veit ikki, um hesin maðurin var trúgvandi, men so sigur hann: “Nóa tíð var ein tíð, sum var gjøgnumbloytt av synd, óreinsku og spillu.” Tað er ikki fyri einki, at Jesus sigur: “Sum tað var á Nóa døgum, skal tað verða, tá ið menniskjusonurin kemur aftur.”
Eg havi sagt við Gud, at eg vil ikki ferðast runt og prædika moral, tí tað frelsir ongan; men eg vil boða um blóðið, sum reinsar frá allari synd, og sum kann seta okkum í tað himmalska, so vit kunnu ganga saman við Gudi, sjálvt í eini tíð sum hesi. Effie Campbell umsetti
25.mai 2026
At ganga við Gudi
„tí at trongt er portrið, og mjáur er vegurin, ið førir til lívs, og fá eru tey, ið finna hann. “
Matt.7,14
Emanuel Minos
Nóa-tíðin er eyðkend av hesum, at hon manglar opinberingina frá Gudi. Frá Ádami til Nóa vóru 10 ættarlið. Menn halda sambært ávísum kanningum, at fólkatalið var 3. mill. á Nóa døgum. Um vit lesa 1. Mós. 5,3-29 stendur ein hópur av nøvnum har; men bara tveir menn høvdu eitt livandi samband við Gud. Í 24. versi stendur: “Og eftir at Enok hevði livað við Gudi, hvarv hann, av tí at Gud tók hann burtur.” Enok upplivdi ta fyrstu burturrykkingina, sum nakað menniskja hevur upplivað. Hann sá ikki deyðan. Elia upplivdi ta aðru burturrykkingina, og vit bíða eftir triðju burturrykkingini. Eg eri so barnsligur og bjartskygdur, at eg trúgvi, at vit kanska fara at uppliva hetta. Eitt heilt ættarlið skal ikki síggja deyðan, men rykkjast upp í luftina fyri at vera saman við Harranum, og so stendur skrivað: “Troystið tí hvør annan við hesum orðum!” (1. Tess. 4,18)
Eg bíði ikki eftir oyðingini. Eg bíði ikki eftir atombumbum. Eg bíði ikki eftir yvirgangi. Eg bíði eftir einum brostnum skýggi. Eg bíði eftir mínum Frelsara, sum skal koma eftir tí blóðtváaða skaranum. Men vit mugu ganga við Gudi. I 1. Mós. 6,9 lesa vit: “Nóa var maður rættlætur og gudrøkin í síni øld. Nóa gekk við Gudi.” Millum øll hesi menniskjuni í túsundatali og gjøgnum øll hesi 10 ættarliðini vóru tað bara tveir, sum gingu við Gudi. Tað vóru bara tveir, sum fingu hesa undirskriftina undir lív sítt: teir gingu við Gudi.
Á, høvdu vit kunnað upplivað eina heilaggeringar-veking, sum treingir inn í tað innasta í hjarta okkara, so vit ganga við Gudi og hava eitt livandi samband við Harran Jesus Kristus.
Í hesi tíðini merktu siðirnir meira gudsdýrkanina enn tað livandi sambandið við Harran. Menn hava grivið út og funnið eina rúgvu av altarum. Tað er ein neyð í mínum hjarta, um Gud í dag bara eigur abbabørn. Menniskju mugu gerast Guds børn, tey mugu vera menn og kvinnur, sum hava eitt livandi samband við Gud og ganga saman við honum. Eingin motorvegur gongur til himmals. Portrið er trongt, og vegurin er smalur, men sæl eru tey, ið finna fram. Nú sigi eg við teg: “Leita ikki eftir tí lætta vegnum, men leita eftir himmalvegnum, sum gongur inn til Guds, so tú kanst ganga saman við Gudi, so tú kanst uppliva Guds nærveru.
Effie Campbell umsetti
24.mai 2026
Hvítusunna
”Men talsmaðurin, heilagi andin, sum faðirin skal senda í mínum navni, hann skal læra tykkum alt og minna tykkum á alt, sum eg havi sagt tykkum. ”
Jóhs. 14,26 Lesið Joh.14,23-31
Hvítusunna er hin stóra hátíðin til minnis um, at Heilagi Andin kom higar til jarðar, sendur av faðirinum í himli í Jesu navni.
Jesus hevði, áðrenn hann skildist frá lærusveinum sínum, talað nógv til teirra um Andan og gerning hansara: hann skuldi vera talsmaður teirra, skuldi vegleiða teir til allan sannleikan, læra teir alt, minna teir á alt, verða hjá teimum. Teir skuldu ikki vera eftir einsamallir og faðirleysir, men Jesus skuldi vera hjá teimum í Guds faðirs Heilaga Anda.
Hvítusunnudag kom Andin. Tá var hin kristna kirkjan grundað, sum Andin skal hava til amboð sítt og virkistað sín. Tá tekur hin kristna søgan við, sum síðan er hildin fram. Tá birtist í nýggjur felagsskapur og nýtt samlív millum Guds og manna, sum skal vara við líka til veraldar enda.
Hinar stóru hátíðirnar, jól og páskir, eru bert eina ferð. Hvítusunna er altíð, tí at Andin er her altíð, og virkan hansara varar við, so leingi sum lív er til.
Andans virkan er tvinnanda. Onnur er at bera Guds ríki út um allan mannaheimin, at fáa gleðiboðskapin um Jesus at ljóða fyri øllum fólkasløgum, at kristna allan heimin. Onnur er at leggja Guds ríki inn í hvørja einstaka mannasál, at kveikja, styrkja, fremja og halga gudslívið hjá hvørji einstakari menniskju, hvørjum okkara. Hesar báðar virkanir Andans kunna ikki vera hvør sær, men tær fylgjast at.
Tað kann vera væl hóskandi og gagnligt ein hvítusunnudag, føðingardag kirkjunnar, at steðga eitt sindur við hvønn henda partin av tí gerningi, sum Andin her ger, so at vit læra at vera meira glað og takksom fyri andans verk, og altíð biðja um og leingjast eftir sjálv at fáa meira av Andans kraft og signing.
Jákup.Dahl. (Brot úr hvítusunnuprædiku)
23.mai 2026
Spurnartekin og rópitekin
”Men hann segði við hann: » »Tú skalt elska Harran, Guð tín, av øllum hjarta tínum og av allari sál tíni og av øllum huga tínum!« Hetta er hitt stóra og fyrsta boðið. Men eitt annað er enn, ið er hesum líkt: »Tú skalt elska næsta tín sum sjálvan teg!« ”
Matt.22,37-39
Emanuel Minos
Hvat var tað, sum serliga eyðkendi Nóa-tíðina, og sum eisini skal eyðkenna endatíðina? Jú, eitt líðandi fráfall frá Gudi. Fráfallið er í tveimum stigum. Tað fyrra lesa vit um í 1. Mós. 3,1, og eg skal bara lesa eina reglu: “Man nú Gud hava sagt?” Hetta er fyrstu ferð, at teologiin kemur inn í søgu mannaættarinnar.
Tá ið Jesus verður freistaður av djevlinum úti í oyðimørkini, so hendir nakað undurfult har. Staðin fyri slanguna, sum myndar eitt spurnartekin og spýr út sítt eitur, síggja vit við okkara andaligu eygum eitt rópitekin, tá ið Jesus rópar: “Skrivað stendur!” Tað er sum eitt snarljós kemur úr himli og beint niður, og jørðin er tann rundi prikkurin undir rópitekninum.
“Skrivað stendur,” rópti Jesus. Gud fái lov. Eg trúgvi, at øll Bíblian er Guds innblásta orð, givin teimum heilagu til allar tíðir, og orðini í henni eru í gildi eisini fyri okkum í dag. Guds orð er sum eitt snarljós, ið slær niður: “Skrivað stendur...” Matt.4,4
Um vit hyggja gjøllari at syndafallinum, so síggja vit, at ábyrgdarkenslan og næstakærleikin hvørva. Vit lesa í 1. Mós. 4,9: “Hvar er Ábel, bróðir tín?”. Tað er Harrin, sum setir Káini henda spurning. Káin veit, hvar ið hann er, tí hann hevur dripið hann. Gud veit tað eisini; men hann setir Káini henda spurning, tí hann vil hava ábyrgdarkensluna fram í honum. “Hvar er bróðir tín?” Hesin spurningur grípur djúpt inn í okkara samband við næstan.
Men Káin svarar aftur: “Eigi eg at varða um bróður mín?” Ja, vit eiga at varða um okkara brøður og systrar. Í 1. Jóh. 4,11 lesa vit: “Hevur Gud soleiðis elskað okkum, tá eiga vit eisini at elska hvør annan.” Tað sigst, at hatta orðið “eiga”, kann umsetast við: eru vit skyldug, tvungin at elska okkara næsta.
Á, mær leingist eftir einari andans úthelling, har næstakærleikin grípur djúpt inn í hjørtu okkara í hesum tíðum, har vit merkja, at tær somu andskreftirnar, sum gjørdu seg galdandi á døgum Nóa, gera um seg í dag. Lurtið gjølla eftir tí, sum eg sigi nú: Trúskapur móti Guds orði og kærleikin til næstan er tað týdningarmesta í einum sonnum gudssambandi! Fariseararnir vóru trúgvir móti Guds orði, men høvdu ikki næstakærleika, tá verður tað hykl. Vit skulu vera trúgv móti Guds orði og hava ein sannan kærleika í hjarta okkara mótvegis okkara brøðrum og systrum og okkara umhvørvi. Tað tvingar okkum at fara út á missiónsakrarnar at boða evangeliið. Tað tvingar okkum at spreiða evangeliið til ytstu endamørk á jørðini. Av tí at Gud hevur elskað so nógv, eru vit tvungin at elska næstan.
Í talu sínari um endatíðina sigur Jesus: “Av tí at lógloysi økist, skal kærleikin kólna hjá teimum flestu.” Matt. 24,12.
Vit vanæra og dálka tey, sum mistaka seg og snáva. Vit reypa, av tí at vit ikki hava deyðarevsing her í Noregi, og tað skulu vit takka Gudi fyri. Men, vinir, ofta eru fjølmiðlarnir sum ein almennur gálgi, og menniskju orka ikki pressið, tað stendur um lív. Eg biði Gud um eina veking, sum skal grípa inn í fjølmiðlarnar eisini. Vit hava ábyrgd fyri hvørjum øðrum. Gud hevur lagt tað niður í okkum, at vit skulu boða orðið, men vit skulu eisini elska hvør annan í hesi tíðini, sum eisini er Nóa-tíðin, og sum skal samsvara við tíðina fyri Jesu komu.
Effie Campbell umsetti
22.mai 2026
Vælsignaður
„Harrin vælsigni teg og varðveiti teg! Harrin lati andlit sítt lýsa yvir teg og veri tær náðigur! Harrin lyfti upp ásjón sína yvir teg og gevi tær frið! “
4.Mós.6,24-26
Tá ið eg var barn, plagdu vit at biðja hesa køldbønina, sum danski sjónleikarin Peter Thun Foersom skrivaði í 1813:
Nu lukker sig mit øje,
Gud Fader i det høje
i varetægt meg tag.
Fra synd, fra sorg, fra fare
din engel mig bevare,
som ledet har min fod i dag.
Foreldrini sótu á songarstokkinum og bóðu saman við mær. Undan hesi bønini høvdu tey lisið eina søgu fyri mær.
At enda, áðrenn vit sovnaðu, lýstu mamma og pápi eina signing yvir okkum, sum var nógv túsund ára gomul. Eg skilti, at tað var nakað heilt annað at lýsa enn at lesa; men hvat ið tað av sonnum merkti, dugi eg ikki enn heilt at greiða frá.
„Herren velsigne dig og bevare dig,
Herren lade sit ansigt lyse over dig og være dig nådig,
Herren løfte sit ansigt mod dig og give dig fred.“
Eg hugsaði mær, at tað var sum at stíga inn í eina sólarrípu á gólvinum og standa har og blíva gull-littur allur sum eg var. Og av tí at signingin er so ómetaliga gomul, dámdi mær at hugsa, at bæði langabbi og oldurabbi og eisini Jesus høvdu staðið í tí ljósinum, tá ið teir vóru lítlir, einaferð langt, langt síðani.
Harrin vælsigni teg og varðveiti teg!
Harrin lati andlit sítt lýsa yvir teg og veri tær náðigur!
Harrin lyfti upp ásjón sína yvir teg og gevi tær frið! (4. Mós. 6,24-26)
“Krigsropet” Effie Campbell umsetti
21.mai 2026
Veraldar endi
„Men meðan hann sat uppi á Oljufjallinum, komu lærusveinarnir til hansara einsæris og søgdu: »Sig okkum, nær man hetta fara at verða? Og hvat er tekinið fyri komu tíni og veraldar enda?« “
Matt.24,3
Emanuel Minos
Lærusveinarnir spurdu Jesus: “Hvat er tekinið fyri veraldar enda?” Matt. 24,3. Jesus svarar beinleiðis upp á henda spurning. “Og hesin gleðiboðskapurin um ríkið skal verða boðaður um allan heimin til vitnisburðar fyri øllum fólkasløgunum; og tá skal endin koma. ” Matt. 24,14. Vit hava bara havt missión í út við 200 ár; men Jesus sigur, at endin kemur, tá ið øll hava hoyrt gleðiboðskapin.
Vit hava ikki loyvi at seta dag og tíma á, nær endin kemur, tí Jesus sigur sjálvur, at tað veit eingin, heldur ikki menniskjusonurin, bara Gud. Men áhugavert er tað at hugsa um, tá ið Jesus sat við Jákupsbrunnin og tosaði við konuna úr bygdini Sikar í Sámária. Hann hevði als ikki loyvi at fara hagar, men Skriftin sigur okkum, at hann mátti leggja leiðina handa vegin. Jesus evangeliserar, hann boðar hesi heidnu konuni evangeliið, og hann steðgar har í tveir dagar, lesa vit í Jóh. 4,40. Túsund ár eru sum ein dagur og ein dagur sum túsund ár hjá Gudi, skrivar Pætur. 2. Pæt. 3,8. Og nú eru 2000 ár farin síðani tá.
Í endatíðini verður jødafólkið eitt tekin fyri øllum fólkasløgum, ein roynd, ein “prøvasteinur”. Tá ið Jesus greiðir frá dómadegi í Matt. 25,31-46 sigur hann við tey, ið verða boðin vælkomin inn í dýrdina: “Tí at eg var svangur, og tit góvu mær at eta. Eg var tystur, og tit góvu mær at drekka...o.s.fr.” Og tá ið tey so undrandi spyrja, nær tey hava gjørt hetta móti honum, svarar hann aftur: “Sanniliga sigi eg tykkum, so satt sum tit hava gjørt hetta móti einum av hesum minstu brøðrum mínum, tá hava tit gjørt tað móti mær.”
Hvørjir vóru Jesu brøður um hetta mundið? Jødafólkið! Jødarnir hava givið okkum Jesus, sum við brunnin í Sikar segði: “ … frelsan kemur frá jødunum.” Jóh. 4,22. So vinir, latið okkum vælsigna jødarnar, og biðja frið fyri Jerusalem, sum Bíblian minnir okkum á at gera í Sálmi 122,6. So verða vit sjálv vælsignað, tí Guds orð sigur: „Ja, tey, ið vælsigna teg, man eg vælsigna, og tey, ið biðja ilt fyri tær, skal eg banna; allar ættir jarðarinnar skulu fáa signing av tær.« “ 1. Mós. 12,3.
Effie Campbell umsetti
20.mai 2026
Sjónin hjá Hudson Taylor
„Farið tí út og gerið øll fólkasløg til lærisveinar, doypið teir til navn Faðirsins, Sonarins og Heilaga Andans, og lærið teir at halda alt, ið Eg havi boðið tykkum! Og Eg eri við tykkum allar dagar, líka til enda tíðarinnar.“ “
Matt.28,19-20
Hudson Taylor var úr Onglandi. Hann fór til Kina sum trúboðari. Her grundaði hann “Kina Indlands Mission”. Í árinum 1889 var hann staddur í Onglandi. Sum hann stóð har og talaði, tagnaði hann brádliga og blundaði. Tá ið hann fór aftur at tala, segði hann:
“Eg havi sæð eina sjón. Í hesi sjón sá eg eitt stórt kríggj, sum fataði um allan heimin. Eg sá, at hetta kríggið endaði, og so byrjaði tað aftur, í veruleikanum vóru tað tvey kríggj. Eftir hetta sá eg nógvan ófrið og uppreistur, sum fór at fáa ávirkan í mongum tjóðum. Summstaðni sá eg andaliga veking. Í Russlandi sá eg, at tað fer at koma ein andalig veking um alt landið. Hon fer at verða so stór, at ongantíð aftur fer at koma nøkur, sum er lík henni. Úr Russlandi sá eg, at henda vekingin breiddi seg til mangar evropeiskar tjóðir. Síðani sá eg eina alfevnandi veking eftirfylgd av Kristi aðru komu.”
Effie Campbell umsetti
19.mai 2026
Fikutræið og hini trøini
Emanuel Minos
Í Luk. 21,29-32 stendur: "Og hann segði teimum eitt líknilsi: »Hyggið at fikutræinum og øllum trøum; tá ið tit síggja, at tey fara at spretta, tá skilja tit av tykkum sjálvum, at summarið nú er í nánd. Á sama hátt skulu tit eisini vita, tá ið tit síggja hetta henda, at Guðs ríki er í nánd. Sanniliga sigi eg tykkum: henda slekt skal als ikki forganga, áðrenn alt samalt er hent."
Fikutræið er jødafólkið, og Jesus segði, at tá ið fikutræið fer at spretta, tá er Guds ríkið í nánd. Tað er nógv, sum bendir á, at hetta er síðsta ættarliðið, sum livir á jørðini í dag, tí staturin Ísrael var settur á stovn í 1948, og Jesus segði, at tað ættarliðið, sum var til tá, skuldi ikki doyggja, áðrenn Jesus kemur aftur í skýggjunum og tekur tey trúgvandi heim við sær. Matt. 24,34.
Fikutræið er sum sagt jødafólkið. Ein professari í vísindi og antropologi segði við meg, at tá ið tú spjaðir eitt fólk út millum onnur fólk, so ganga tað bara eini 2 til 3 ættarlið, so missa tey málið. Og tað er rætt. Hyggið bara eftir skandinavum í USA. Teir tosa ikki norskt ella danskt í dag, teir hava mist málið. Men jødar hava verið spreiddir út millum fólkasløgini í 2000 ár, og teir tosa ikki bara hebraiskt, men hebraiskt við dialektum. “Hvussu kann tað bera til?” spurdi hesin professarin meg.
“Jú, tað er tí, at Gud hin almáttugi útvaldi sær hetta fólkið,” svaraði eg aftur.
Hetta fólkið gav okkum tey 10 boðini, teir heilagu profetarnar og ápostlarnar og Jesus og ta heilagu Skriftina, Bíbliuna.
Vit lósu, at tá skal fikutræið og øll onnur trø spretta. Fikutræið fór at spretta í 1948, tá ið Ísrael varð sett á stovn. Hini trøini eru øll onnur lond. Og hvussu við teimum? Nú virka tjóðir, sum ongantíð hava verið tjóðir fyrr. Tað byrjaði við Ísrael, síðani kom India og so Indonesia. So kom ein rúgva av nýggjum tjóðum í Afrika, Ásia og Suðuramerika, yvir 100 tjóðir eru vorðnar frælsar hesi árini.
Hesin sami professarin spurdi meg: “Minos, tygum hava so løgnar hugsanir um mangt og hvat. Kunnu tygum siga mær, hvussu tað ber til, at so mong lond eru sett á stovn síðani 2. heimsbardaga? Sovorðið er jú ikki hent fyrr?”
“Ja, tað kann eg so væl, tí tað stendur um tað í Bíbliuni.” So greiddi eg honum frá, at Jesus sigur, at fikutræið skal blóma og øll onnur trø skulu eisini blóma.
“Stendur tað í Bíbliuni?” spurdi hann undrandi.
“Ja,” segði eg, “og eitt kann eg siga tygum, alt Eysturevropa fer at verða frítt.”
“Hasum trúgvi eg ikki, tí teir hava jarntjaldið.”
“Bíðið tygum bara, so fáa tygum tað at síggja, tí tað fer at henda. Jesus hevur sjálvur sagt, at øll onnur trø skulu eisini blóma.”
Og fyri einum 15 árum síðani hendi tað, at jarntjaldið fall, og londini í Eysturevropa vórðu frí. Ísrael er tað stóra profetiska vitaljósið, og øll onnur lond eru sum smáir vitar, sum minna okkum á, at tað profetiska orðið gongur út. At lesa í Bíbliuni er sum at lesa í dagsavísini. Tíðarinnar tekin standa so týðiliga har. Á tann tíð vit liva í. Tað ræður um at hava olju á lampuni. Tað ræður um at evangelisera. Endin nærkast. Endin á tíðini og endin hjá hesari jørð.
Effie Campbell umsetti
18.mai 2026
Tey trý liðini undan Guds kalli
„Tá hoyrdi Guð eymkan teirra og mintist á sáttmálan við Ábraham, Ísak og Jákup. “
2.Mós.2,24
Guds lyfti er fyrsta liðið í hvørji tilgongd, í hvørji bøn, í hvørjum verki. Um vit fara inn í okkurt, sum ikki longu er váttað í Guds orði, eru vit á veg inn í trupulleikar ella kanska tað, ið verri er.
Boðað varð frá frammanundan í Orðinum um steðgin hjá ísraelsmonnum í Egyptalandi og teirra truplu kor har. Skrivað stóð eisini, at Gud skuldi frelsa tey út við miklum silvur- og gullgripum, sum tey fóru at fáa frá egyptum.
Næsta liðið í tilgongdini, tá ið ísraelsfólk varð frelst og endurloyst, var tær hebraisku jarðarmøðurnar, sum skrivað stendur um í 2. Mós. kapittul 1. Tvær teirra eru nevndar við navni, Sjifra og Pua. Fárao kravdi, at tær skuldu drepa tey jødisku dreingjabørnini, beint eftir at tey vóru fødd, so at fólkavøksturin hjá ísraelsmonnum steðgaði.
Men gudsóttin hjá jarðarmøðrunum var størri enn óttin fyri Fárao. Tí sýttu tær at akta Fárao. Gud vælsignaði jarðarmøðurnar fyri hesa gerð, bæði persónliga, men eisini av tí at eitt av dreingjabørnunum var Móses, sum seinni gjørdist bjargingarmaður og oddamaður hjá ísraelsfólki.
Tá ið jarðarmóðirin stóð við tí nýfødda dreingjabarninum og læt vera við at kvala hann, visti hon ikki, at hon helt einum av størstu státsmonnunum í veraldarsøguni í sínum hondum; men tað var tað, sum hon gjørdi.
Vit kalla dagsins Danmark eitt eldrasamfelag við ov fáum ungdómum. Vit hava sjálv skyldina, av tí at vit hava dripið fleiri hundrað túsund verjuleysar dreingir og gentur, longu áðrenn tey komu í verðina. Hugsa tær teir nógvu “Mósesar”, vit hava dripið, og sum nú resta í. Gud signar allar læknar og jarðarmøður, sum í dag sýta fyri at fremja hesi dráp, sum eru Gudi ein andstygd.
Triðja liðið finni eg í 2. Mós. 2,23-25, har skrivað stendur: “Ísraelsmenn stundu undir trælaoki og rópaðu, og neyðarróp teirra undan trældóminum bórust upp til Guds. Tá hoyrdi Gud eymkan teirra og mintist á sáttmálan við Ábraham, Ísak og Jákup. Og Gud leit til ísraelsmanna og kendist við teir.”
Bønin, sum jødarnir bóðu til Guds, var meir enn av vana, sum bøn skjótt kann gerast. Tað er møguligt at biðja við sínum heila, við sínum viti, men har hjartað er loyst frá og ikki er við í bønini. Jødarnir høvdu sovorðin kor, at bønin gjørdist ein hjartabøn, sum kom til sjóndar í stunan og gremjan og í einum djúpum og inniligum skríggi til Guds. Og tað var tað skríggið, sum nam Gud og gjørdi, at Móses varð kallaður.
Nú seti eg mær sjálvum og tykkum einar tveir spurningar: Kann tað hugsast, at vekingin frá Gudi ikki kemur, av tí at einki skríggj upp til Guds hoyrist vegna land okkara? Hevur vælferðin blindað okkum, so at vit ikki síggja neyðina, og bøn okkara kemur frá vitinum og ikki úr hjartanum? Mátti Gud latið upp okkara hjartaeygu, so eitt skríggj føddist fyri landi okkara.
Tey trý liðini í Guds ætlan vóru: 1. Guds lyfti - 2. Jarðarmøðurnar, ið óttaðust Gud meir enn Fárao og bjargaðu teimum nýføddu dreingjabørnunum, har Móses var eitt teirra - 3. Róp ísraelsmanna til Guds, at Hann skuldi lata gamla lyftið til Ábrahams gerast veruleiki.
Hesi trý liðini førdu til, at Gud kallaði Móses við fjallið Hóreb. Í 2. Mós. kap. 3 verður henda frásøgnin nærri lýst. Tá ið vit hugsa um, hvussu stjórar og fyristøðumenn verða valdir í dag, so var tað eitt løgið val, Gud gjørdi.
Eftir okkara meting í dag, var Móses ov gamal, hann var ikki væl skorin fyri tungubandið, hansara útbúgving var ikki dagførd, og hann hevði í alt ov mong ár verið burtur frá tí almenna lívinum. Harumframt var revsiváttan hansara ikki í lagi, av tí at hann var drápsmaður.
Kanst tú ímynda tær, at onkur vísir á ein sovorðnan mann til Føroya løgmann? Tann, sum kom við uppskotinum, hevði verið hongdur út í fjølmiðlunum sum ein láturligur býttlingur.
Latið okkum takka Gudi fyri, at Hann er ein øðrvísi arbeiðsgevari. Hann hyggur hvørki eftir aldri, útsjónd, fíggjarstøðu, prógvum, útbúgving, talugávum ella tignarstøðu. Gud er ein hjarta-Gudur og hyggur altíð eftir menniskjum, hvørs hjarta er heilt við Honum. Tá ið Hann finnur slíkar persónar, menn ella kvinnur, ungar ella eldri, við ella uttan útbúgving, við fáum ella mongum evnum og gávum, ger Gud tey út til tær uppgávurnar, Hann kallar tey til. So latið okkum trygt siga: “Harri, her eri eg, send meg!” MH. ec ums.
17.mai 2026
Liberala gudfrøðin
"Tí, av tí at tú ert flógvur, og ert hvørki heitur ella kaldur, skal eg spýggja teg út úr munni mínum –"
Op.3,16
Fleiri av teimum, sum lesa gudfrøði á norskum fróðskaparsetrum og lærdum háskúlum, mugu slaka mótvegis trúgv sínari, av tí at læribøkurnar eru so frílyntar.
Fyri at stovnurin skal fáa ríkisstudning, noyðast lærararnir at undirvísa úr serligum læribókum, sum státurin hevur góðkent, og tær eru ofta ógvuliga frælslyntar viðvíkjandi tí at vera trúgvur móti Bíbliunnar læru.
Tá er vandi fyri, at háskúlin “selur sína sál” fyri at blíva góðkendur. Um næmingarnir ikki eru sera grundfestir í trúgv síni, at Bíblian er lýtaleys, so kann tað fara at ridla undir teimum, og teir koma í eina trúarkreppu, og haðani koma teir út aftur sum “veingjaskerdir boðberarar”, uttan salving og eldhuga fyri Guds orði og sannleika tess.
Svein-Magne Pedersen. Effie campbell umsetti
16.mai 2026
Jesu vitni
„Farið tí og gerið øll fólkasløgini til lærusveinar mínar, við tað at tit doypa tey til navns faðirsins og sonarins og hins heilaga anda, “
Matt.28,19
Tey, sum elska Jesus, eru ikki bara nøgd at sita á kirkjubeinkinum, men teimum leingist eftir at koma út og síggja Guds kraft virka. Tey leggja alla orku í at hjálpa menniskjum, bæði tá ið tey eru til arbeiðis, og tá ið tey hava frí. Tey siga tingini bart út, annaðhvørt tað kemur væl við ella ikki. Tey trívast best úti á hermótinum, har stríðið stendur og sigrarnir vinnast.
Effie Campbell umsetti
15.mai 2026
Vanlukkur
„Vakið tí, tí at tit vita hvørki dagin ella tíman! “
Matt.25,13
Hvussu ber tað til, at menniskju bara seta spurnartekin við Gud, tá ið ein størri vanlukka hendir? Er tað ikki týdningarmikið og umráðandi at hava Gud við sær altíð? Gud hevur ikki ábyrgd av náttúruvanlukkum, sum hava eina natúrliga frágreiðing; men hann hevur meira enn eina ferð brúkt eina vanlukku sum ávaring, t.d. flóðina á Nóa døgum ella plágurnar í Egyptalandi. Gud loyvir nøkrum, sum er nóg ógvisligt, so tað fær rist menniskju upp úr teirra fullkomnu líkasælu og dølskni fyri í minsta lagi at vekja til lívs teirra moralsku samvitsku.
Effie Campbell umsetti
14. mai 2026
Kristi himmalsferðardagur – deyðin ein vinningur
“Tí at lívið er mær Kristus, og deyðin ein vinningur. ”
Fil.1,21
Martin Omdal
Hetta er vitnisburðurin, sum vit fáa frá Paulusi í Filippibrævinum 1,21. Vit kveistra hetta kanska frá okkum? Ja, tí er deyðin ikki hin “síðsti fíggindin?” Soleiðis stendur jú skrivað í 1.Kor.15,26. Fyri okkara likam er deyðin helst “síðsti fíggindin”, men fyri okkara ódeyðiligu sál og æviga anda, er deyðin hin síðsti vinningurin hjá okkum, Guds børnum, á hesi jørð. Deyðin kemur til okkum sum ein bjargingarmaður, ið bjargar okkum frá likaminum, sum er “okkara jarðiska tjaldbúð”, og vit flyta inn í nýggja bústað okkara, eini hús, ein bygning, sum er frá Gudi í himlinum, og sum ikki er gjørdur við hondum. Lesið 2.Kor.5,1 og frameftir. Harvið verður deyðin hin síðsti tænarin, sum Gud sendir okkum, ein tænari, sum ber okkum frá hesum jarðiska lívi inn í tað himmalska.
Her komi eg at hugsa um eina hending, sum ongantíð fer frá mær. Eg kom heim úr Amerika við “Bergensfjord” í 1961. Vit sigldu í sjey samdøgur tvørtur um Atlantshavið. Tað bar so á, at vit løgdu at byngjubryggjuni í Kristianssand upp á slagið 24 Kristi himmalferðardag. Kirkjuklokkurnar í dómkirkjuni slógu síni 24 tungu sløg, og tað var midnátt. Niðri á bryggjuni stóðu tey mongu kendu og kæru, sum væntaðu okkum heim. Tey veittraðu og róptu: “Vælkomin heim!”
Skjótt settu tey landgongubrúnna upp til okkara, og vit gingu í land. Vit vóru komin heim í øllum góðum. Tá var tað, at Harrin talaði so sterkt og greitt til mín: “Martin! Ein himmalferðardagur fer at koma í lívi tínum. Tá ið klokkan slær síni 24 sløg í tínum lívi upplivir tú tín himmalferðardag. Tá skal eg leggja eina landgongubrúgv niður til tín, so tú kanst fara frá borði, og tú ert heima í himlinum. Og landgongubrúgvin, sum eg skal leggja niður til tín, er deyðin. Tá fert tú at møta øllum tínum kæru og teimum, sum eru farin undan tær, aftur. Tá eru tit heima um ævir í himli.”
Deyðin – ein “landgongubrúgv” - ein Guds tænari – ein vinningur!
Håkon E. Andersen, bispur segði tað soleiðis einaferð: “Deyðin var so slúkin og slúkti Jesus – men doyði av tí!” Ja, tað samsvarar við orðini hjá Paulusi í 2.Tim.1,10: “... hann sum gjørdi deyðan til einkis og leiddi lív og óforgongiligleika fram í ljósið við gleðiboðskapinum, ” - Á áminningardegi teirra sjólatnu plaga vit at syngja: “Tí deyður er deyðin, og horvið er hav.” nr.579. Á, sum hetta er ein yndisligur boðskapur fyri okkum deyðiligu menniskju! Tá er óneyðugt at óttast deyðan. Í kærleikanum finst ongin ótti. Hin fullkomni kærleikin rekur óttan út, eisini deyðaóttan, og vit kunnu takka Gudi Faðiri fyri allar lutir, eisini fyri deyðan, tí hann er “ein vinningur”. Hetta lyftið fevnir um øll tey, sum saman við Paulusi kunnu vitna: “Fyri mær er lívið Kristus!” Er Kristus Jesus títt lív?
“Brevet” E.Campbell umsetti
13.mai 2026
Skjótið, um tit tora!
„Eins og órein vit vórðu øll somul, allar okkara dygdir sum dálkað klæði; vit følnaðu øll sum leyvsbløð; misgerðir várar foyktu okkum burtur eins og vindur.“
Jes.64,5
Í einum býi í Suðuramerika, har talað varð spanskt, varð ein bretskur ríkisborgari handtikin, av tí at hann hevði verið uppi í einum ófriði har á staðnum. Hann varð dømdur at skjótast og varð tikin yvir til eina hermannadeild. Bretski og amerikanski sendimenninir mótmæltu, at maðurin skuldi avrættast; men tað var til fánýtis.
Brádliga, júst tá ið heryvirmaðurin skuldi rópa “skjótið”, turnaði bretski sendimaðurin fram og líka yvir til deyðadømda mannin, sveipaði bretska flaggið uttan um hann og rópti: “Skjótið, um tit tora!” Eisini amerikanski sendimaðurin leyp fram og ballaði mannin inn í amerikanska flaggið.
Hermenninir lótu vápnini peika niðureftir, og teir lótu mannin upp í hendurnar á ensku myndugleikunum.
Hetta er ein góður lærdómur hjá okkum, ein fín mynd upp á orðið í Róm. 8,1: “So er tá nú eingin fordøming fyri tey, sum eru í Kristi Jesusi.” Vit kunnu syngja við Jesaja: “Stórum eg gleðist í Harranum, um Gud mín fegnast mín sál, tí at hann hevur latið meg í frelsubúna, sveipað meg í rættlætis skikkju.” Jes. 61,10. Vit eru undir vernd hins hægsta og eru ílatin Kristi rættferðarbúna. Kongur konganna sigur: “Hesin, hann er fríur. Hann er reinsaður í Jesu blóði. Satan, synd og deyði noyðast at rýma. Eingin kann døma hann.”
Á tann búni! Skyggjandi hvítur, uttan blett ella rukku. Fullkomiliga reinsaður. Tá ið vit skulu fram fyri Gud, hin heilaga kongin, nyttar einki at koma í sínum egnu skitnu klæðum. Vit mugu lata okkum úr kloddunum. Nakin og púrgað fyri alt, verða vit ílatin tann búnan, Jesus vann til okkum syndarar á Golgata.
Vinurin, hevur tú latið teg í henda búnan? Ella heldur tú, at tú ert nóg góður, sum tú ert? Tú lesur, biður, ofrar, hoyrir Guds orð, livir so frægt, sum tú kanst. Veitst tú ikki, at øll tín rættvísi er sum eitt skitið klædnaplagg? (Jes. 64,5) Tú stendur ikki mát. Gud kann ikki góðtaka teg. Tá ið tú stendur framman fyri honum, ert tú skitin og vamlisligur í sjálvum tær. Lova Gudi at lata teg úr tínum klodduta búna, sum er gjørdur úr sjálvrættvísi, og lat hann sleppa at lata teg í “Kongsins klæðir”. Vælsignaði Jesus, sum keypti okkum ein so dýrgoldnan búna. Hann er vovin úr hjartablóði hansara, men tú fært hann av berari náði. Tá hóskar tú at vera uppi í tí stóra hvít skaranum. Tá hóskar tú til himmalin.
Effie Campbell umsetti
12.mai 2026
Hin sundurskrædda bókin
„Eg vil standa upp og fara til faðirs míns og siga við hann: »Faðir, eg havi syndað ímóti himlinum og ímóti tær; “
Luk.15,18
Fyri nøkrum árum síðani var tað ein maður í Fraklandi, sum gekk um og seldi bøkur. Ein dagin steðgaði hann við eina lítla smáttu úti á bygd og bjóðaði eitt Nýggja Testamenti fram til sølu.
Konan í húsinum, Jeanne, stóð og ivaðist. Mundi presti dámað, at hon keypti sær hana? Kortini fekk hon ikki eyguni av hesi vøkru lítlu bókini.
“Verið ikki bangin, tygum,” segði sølumaðurin. “Prestur hevði syndað móti Gudi, um hann hevði roynt at forða tygum at lisið um Kristi kærleika.”
At enda tók hon so ein mynt fram, sum var 50 sent, rætti hondina út eftir tí lítlu bókini, meðan hon segði: “Eg fái ikki staðið ímóti. Má synd mín verða mær fyrigivin.”
Løtu seinni kom maður hennara, Jacqes, heim úr skóginum, har hann arbeiddi sum trækolabrennari.
Tá ið tey høvdu fingið sær ein temunn, kom Jeanne eitt sindur bangin og vísti manninum sína lítlu bók. Sum hon hevði kvítt fyri, gjørdist hann gruggutur. Hann var bæði móður og í ringum lag, og nú brigslaði hann henni, at hon oyðslaði pengarnar burtur soleiðis.
“Men,” segði hon, “tú eigur ikki allar pengarnar. Eg kom við mínum parti, tá ið vit giftust. Hasin frankurin var eins væl mín sum tín.”
“Gev mær bókina!” rópti Jacqes óður og rippaði hana út úr hondum hennara. “Helvtina av pengunum átti tú, og helvtina átti eg, segði tú. Alt í lagi. So gera vit soleiðis við hana.” So læt hann bókina upp og skræddi hana í helvt. Aðra helvtina læt hann glíða inn um skjúrtu sína, og hina helvtina blakaði hann yvir til Jeanne.
Fleiri dagar seinni sat Jacqes úti í skóginum við trækolaeldin. Tíðin fall honum long, og hann kendi seg einsamallan. Brádliga kom hann at hugsa um ta skrøddu bókina. Hann hugsaði, at nú skuldi hann kanna hana. Grovu hendur hansara høvdu skrætt bókina sundur umleið mitt í Lukasar Evangelium.
Hann setti seg at lesa frá byrjanini: “Eg vil standa upp og fara til faðirs míns og siga við hann: “Faðir, eg havi syndað ímóti himlinum og ímóti tær; ikki eri eg longur verdur at eita sonur tín.”
Ógvuliga rørdur las hann frásøgnina at enda og setti sær sjálvum fleiri spurningar: “Hvat hevði hann gjørt, hesin neyðars vilsti sonurin? Hví var hann farin heimanífrá? Hvar hevði hann verið? Hvat var tað, sum fekk hann at fara heim aftur?” Hann slapp ikki frá hesum spurningunum.
“Eg hevði viljað, at eg hevði byrjanina til hesa frásøgn,” suffaði hann. Men stoltleiki hansara forðaði honum at fara til Jeanne og biðja hana læna sær hennara part av bókini.
Dagarnir hjá Jeanne heima við hús vóru langligir og keðiligir. Hvørja ferð hon hevði eina løtu, setti hon seg at lesa í hesi skrøddu bókini. Sum tíðin gekk, vaks hennara gleði, tá ið hon las í henni, og tá ið hon kom til endan, hevði hon fingið stóran áhuga fyri hesi bók. Hon mátti hugsa um yngra sonin - hansara treiskni, hansara synd, hansara vesaldóm og neyð og undurfullu broytingina í sinni hansara: “Eg doyggi her í hungri. Eg vil standa upp og fara til faðirs míns.” Her endaði frásøgnin.
Men hvat mundi henda víðari? Tók faðirin ímóti honum? Hjarta hennara longdist eftir einum nøktandi svari. Hon táraði eisini av hesi frásøgnini; men hon hevði ikki dirvi at tosa við Jacqes um bókina.
Ein dagin oysti regnið niður, og Jacqes kom ógvuliga móður heim. Hann seyp suppuna og át breyðið sum vanligt; men at enda orkaði hann ikki at halda sær longur og segði: “Jeanne, minnist tú bókina, sum eg skræddi?”
“Ja,” segði hon eitt sindur illa við.
“Mín partur hevur eina undurfulla frásøgn, men bara endan á henni. Eg havi ongan frið á mær, fyrr enn eg fái lisið byrjanina. Kanst tú ikki fara eftir tínum parti?”
“Jú, Jacqes! Sum tað er undurfult!”
“Hví sigur tú so?”
“Tí sama frásøgnin er eisini alla tíðina í mínum tonkum; men eg havi ikki endan á søguni. Var faðirin villigur at taka ímóti tí burturvilsta soninum?”
“Ja, tað var hann. Men hvat var tað, sum gjørdi, at teir skiltust?”
Hon fór nú eftir sínum parti av bókini og settist á knæ við stól hansara. Saman lósu tey hetta undurfulla líknilsið, og Guds Andi, sum hevði virkað í hjørtunum á báðum, hjálpti teimum at skilja meiningina.
Hetta gjørdist fyrsti bíbliutímin framman fyri opna eldstaðnum eftir nátturðan, og nógvir bíbliutímar komu honum á baki, og bæði góvu Harranum Jesusi Kristi sítt hjarta og lív.
Fyri tey var líknilsið um burturvilsta sonin stórtíðindi. Helst kennir tú hetta líknilsið ógvuliga væl; men hevur tað nakrantíð vakt somu spurningar í tínum sinni, sum tað gjørdi í teirra? Effie Campbell umsetti
11.mai 2026
Ævigi vísdómur Bíbliunnar (2 av 2 pørtum)
Tú skalt elska næsta tín sum sjálvan teg (3. Mós. 19,18)
Mong halda, at hesin háborni tankin kom fram á fyrsta sinni í Nýggja Testamenti, men orðið stendur í Triðju Mósebók. Tað, sum millum annað vekur áhugan hjá einum sálarlækna her, er tann kunnleikin, at eitt andaliga sunt menniskja skal elska bæði seg sjálvan og onnur.
Vantandi sjálvsvirðing er helst tann mest vanliga kensluliga órógvin, sum eg viðgeri. Í mongum førum er tað trýst frá undirvitskuni, sum er atvoldin til hesa undirlutakensluna. Latið okkum hugsa okkum, at ein kona kemur til mín, nívd av skuldarkenslu. Tað, hon hevur gjørt, fái eg sjálvandi ikki gjørt ógjørt. Men kanska kann eg hjálpa henni at skilja, hví hon gjørdi tað, og hvussu hon verður lammað av tí samvitsku-mekanismuni, sum arbeiðir undir tí tilvitandi stiginum. Og eg kann biðja hana lesa og granska søguna um burturvilsta sonin. Hvussu kann nakar kenna seg æviga fordømdan og vrakaðan í einum heimi, har hesin undurfulli boðskapurin hevur ljóðað í øldir, boðskapurin um, at Guds kærleiki er nóg sterkur at bera yvir við allar syndir, øll mistøk?
Stúrið ikki fyri morgindegnum (Matt. 6,34)
Ein nútíðar orðing av hesum sama tankanum kundi ljóða: “Gevst við at bera ótta fyri framtíðini.” Stúran og ótti gera, at tú spennir, og hesin stívleiki og hetta spennið gera, at streymurin av skapandi orku úr undirvitskuni steðgar. Og tá ið tann skapandi orkan viknar, tá fleirfaldast trupulleikarnir.
Flest øll vita, at tað nyttar ikki minsta sindrið at stúra fyri framtíðini. Kortini eru tey mong, sum í heilum stúra fyri degnum í morgin. “Hvør dagur hevur nóg mikið í síni plágu,” sigur Bíblian. Matt. 6,34. Tað er nóg mikið av trupulleikum í løtuni, sum krevja at verða loystir nú. Tað er bara í løtuni, vit av sonnum liva, royn tí at fáa sum mest burtur úr henni! Royn at líta á, at tann maktin, sum hevur leitt okkum higar, sum vit standa í dag, fer at hjálpa okkum at vinna á øllum framtíðar kreppum. “Men tey, sum bíða eftir Harranum,” sigur Jesaja 40,31, “fáa nýggja kraft. Tey lyfta veingirnar sum ørnin.” Og hví? Jú, tí at trúgv teirra hjálpir teimum tvørtur um ótta og stúran.
Tí, sum hann hugsar í sál síni, soleiðis er hann (Orðt. 23,7)
Tað er í Orðtøkum Sálomons, at vit finna hesa gløggu ávísing, at tað hevur ikki so nógv at siga, hvat ið tú heldur, at tú hugsar. Tað, sum hevur týdning, er tað, sum tú av sonnum hugsar. Hetta fái eg váttað á skrivstovuni hvønn dag. Síðstu viku tosaði eg við eina konu, sum hevði gift seg undir koreakrígnum. Maður hennara var tiltaks-yvirmaður og fór sjálvboðin í hertænastu. Tá ið hann fór í kríggj, sat hon eftir og var upp á vegin. So fall hann, og øll ábyrgdin fyri nýfødda soninum hvíldi á henni. Tá ið nøkur ár vóru farin, giftist hon aftur; men nú hevði hon trupulleikar av fimtan ára gamla soninum. Tað sást skilliga, at hon fór ógvuliga strangliga og kaldliga við honum.
“Hví eru tygum so strang og hørð við hann?” spurdi eg.
“Av tí at eg ikki vil hava ein spiltan son,” svaraði hon í stundini aftur.
“Hava tygum nakrantíð hugsað um,” segði eg, “ at tá ið maður tygara fór sjálvboðin og fall í krígnum, meðan tygum sótu eftir full upp undir hendur, so kom sinnið í tygum, og tygum fóru at hata hann? Og er tað ikki væl hugsandi, at eitt sindur av hatrinum er ført yvir á barnið, sum hann læt tygum sita eftir við, hóast tygara tilvitandi eg ongantíð hevur viljað viðgingið tað? Hyggið inn í tygum sjálvan og leitið eftir sannleikanum har, niðri undir skilinum, sum fer fram á tí tilvitandi yvirflatuni. Áðrenn tygum hava gjørt tað, koma vit ikki úr stað við trupulleika tygara.
Tí at har, sum skattur tín er, har vil eisini hjarta títt vera (Matt. 6,21)
Jú, sjálvandi. Tað er av allarstørsta týdningi, hvat ið vit læra at elska her í lívinum, tí tað er so lætt hjá okkum at gerast ein spegilsmynd av tí, sum vit tráa eftir. Elskar tú pengar? Tá metir tú alt út frá einum materialistiskum málistokki. Dámar tær at hava vald? Tá fer títt ágangandi lyndi so við og við at verða við yvirlutan. Men um tú óttast Gud og elskar næsta tín, tá fert tú helst ongantíð at hava tørv á at søkja tær hjálp hjá einum sálarlækna.
Vit sálarlæknar ávara móti at halda illsinni og hatri niðri. Vit vita, at óloystar ósemjur í undirvitskuni kunnu gera okkum likamliga sjúk. Hvussu verður tað sagt í Bíbliuni? “Latið ikki sólina seta yvir vreiði tykkara,” (Ef. 4,26 V.D. ums.) og “Glatt hjarta gevur heilsubót góða.” (Orðt. 17,22) Nettupp! Tað er eingin endi á teimum ævigu sannleikunum, vit finna her.
Um eg bleiv biðin at finna tað bíbliuorðið, sum hevur størri týdning fyri meg enn øll onnur, so er tað hetta: “Og tit skulu læra at kenna sannleikan, og sannleikin skal fría tykkum.” (Jóh. 8,32) Í hesum eina talandi setninginum er øll læran og arbeiðshátturin hjá sálarviðgerðini. Fólk koma til mín, pínd av skuldarkenslu, nívd av bangilsi, tyngd til jarðar av óloystum hatri, og í níggju av tíggju førum gerst skjótt greitt, at tey ikki kenna sannleikan um seg sjálvan.
So verður tað uppgávan hjá sálarfrøðinginum at taka burtur innballingina, at beina fyri sjálvssviki og umberingum. Hann má taka ósemjurnar upp úr undirvitskuni og lata vanligt vit og skil taka sær av tí. Sum Freud segði: “Røddin í vitinum er ikki serliga hørð, men hon er áhaldandi.” So títt og knapt sjúklingurin er farin at kenna seg sjálvan, so byrjar grøðingin - tí sannleikin kann av sonnum seta okkum í frælsi.”
Dr. med. Smiley Blanton “Maran Ata Bladet” Effie Campbell umsetti
10.mai 2026
Ævigi vísdómur Bíbliunnar (1 av 2 pørtum)
„Men tey, sum bíða eftir HARRANUM, fáa nýggja kraft, tey lyfta veingjunum sum ørnir; tey renna – og møðast ikki, tey ganga – og lúgvast ikki! “
Jes.40,31
Nýggi sjúklingurin sá, at eg hevði eina Bíbliu liggjandi á skriviborðinum. “Tygum siga mær ikki, at tygum lesa Bíbliuna, tygum, sum eru sálarlækni?” segði hann bilsin.
“Eg eri ikki nøgdur bert at lesa hana,” svaraði eg. “Eg granski hana. Bíblian er besta læribók í manna atburði, sum nakrantíð er skrivað. Um fólk veruliga vóru før fyri at fata boðskap hennara, kundu nógvir av okkum sálarlæknum bara stongt skrivstovuna og farið á flot.”
“Tygum hugsa um tey tíggju boðini og orðið um at gera móti øðrum, sum vit vilja, at tey skulu gera móti okkum?”
“Sjálvandi, men har eru so mong onnur vísdómsorð,” segði eg. “Aftur og aftur finna vit skriftstøð, sum boða frá tí djúpasta sálarliga kunnleika. Latið okkum bara taka tygara tilfelli. Í ein heilan tíma hava tygum nú sitið og sagt mær, hvussu tygum hava strevast, uttan at tað hevur nyttað nakað. Tað tykist, sum tygum eru á veg inn í eina álvarsliga depressión, ha?”
Eg blaðaði upp í Bíbliuna. “Latið okkum hyggja at tí ráðnum, sum Paulus gevur fólkunum í Efesus at gera mótstøðu hin ónda dagin og verða standandi eftir at hava yvirvunnið alt. Hvat merkir tað? Jú, beint tað, sum orðini siga. Tygum hava gjørt tygara besta. Hvat meira kunnu tygum gera? Stríða og streva uttan at koma úr staði? Pløga somu foyru umaftur og umaftur? Nei, tað sum tygum av sonnum tørvar - nógv meira enn eina loysn á hesum serliga trupulleikanum - er jú í sinninum. Og her er mannagongdin at røkka tí: Takið tygum av løttum, latið frið falla á tygum, roynið ikki at loysa trupulleikan við tygara tilvitandi tonkum. Latið tær skapandi kreftirnar í undirvitskuni sleppa framat - tær kunnu loysa allan trupulleikan fyri tygum, um tygum bara gevast at mala fyri fótunum á tygum sjálvum.”
Sjúklingurin varð sitandi í djúpum tonkum. So segði hann: “Tað hevði kanska verið gott, um eg las eitt sindur í Bíbliuni?”
“Sjálvandi er tað býtt ikki at brúka burtur av tí vísdómi, sum er samlaður gjøgnum 3000 ár. Fleiri hundarð ár, áðrenn nakar yvirhøvur tosaði um sálarfrøði, visti Bíblian, at “Guds ríki er innan í tykkum”. Vit sálarfrøðingar kalla tað undirvitskan - men tað er bara orðið, sum er nýtt, ikki hugtakið. Úr enda í annan lærir Bíblian, at mannasálin er ein vígvøllur, har hitt góða stríðist móti tí ónda. Vit tosa um fíggindaligar og áleypandi kreftir, sum berjast móti kærleiksinnskotum í mannalyndinum. Tað er jú akkurát tað sama.
Sálarlæknarnir hava ikki gjørt stórt annað enn at evna ein lista til við vísindaligum orðum fyri tað sama, sum Bíblian greiðir frá við skaldskapi, myndatalu og líknilsum. Hvat var tað nú, sum Freud og hinir slóðbrótararnir uppdagaðu? At mannasinnið virkar bæði á tí tilvitaða og á tí ótilvitaða stiginum. At tað, sum vit kalla samvitskan, virkar á sama hátt, og at nógvir kensluligir spenningar og nógvur ófriður koma av, hvussu samvitskan virkar í undirvitskuni.
Tað er spennandi at lesa Bíbliuna, sjálvt uttan annað støðið enn ein sovorðnan grunnan kunnleika til sálarfrøðina. Eg skal her nevna nøkur av teimum skriftstøðunum, sum hava givið mær mest. Hetta eru orð, sum eru so full av kunnleika, at øll, sum fegin vilja varðveita sína sálarliga heilsu, áttu eftir mínum tykki at lært tey uttanat og endurtikið tey við jøvnum millumbilum.
Her niðri eru Harrans ævigu armar (5. Mós. 33,27)
Í fleiri hundrað ár hava menniskju í neyð og trongdum funnið ugga í hesum orðum úr Fimtu Mósebók. Og tað er rímiligt. Ein av teimum ræðslu-hugmyndunum, vit eru fødd við, er ræðslan at detta, soleiðis at hugmyndin av einum kærleiksfullum ørmum, sum altíð eru til reiðar at halda okkum uppi, er svarið til tann tørv, vit øll hava, so vit kunnu kenna okkum trygg og finna vernd. Annars er tað at nerta við, ein av sterkastu formum fyri samband. Tí gevur henda bíbilska myndin eina kenslu av djúpum friði. Um tú ert plágaður av svøvnloysi, og nervarnir eru á tambi, átti tú at roynt at endurtikið hesi orðini fyri tær sjálvum, tá ið tú leggur teg at sova. Tey kunnu kanska hjálpa tær nógv betur enn sovitablettir.
9.mai 2026
Profetiskir varðar
„Svar hans ljóðaði soleiðis: »Fjórða djórið merkir, at fjórða kongaríki skal rísa upp á jørðini. Tað skal verða ólíkt øllum hinum ríkjunum; tað skal oyða alla jørðina, traðka og morla hana sundur. “
Dán.7,23
Tvær av bókunum í Bíbliuni, Dánjals bók og Opinberingin, greiða skilliga frá, at Rómverjaríkið úr fornøldini skal endurreisast á síðstu døgum og verða seinasta heimsríkið, áðrenn Jesus kemur aftur og setur á stovn sítt Messianska Túsundáraríki.
Tað tykist, sum ein týdningarmikil hending á leiðini móti Bíbliunnar uppfylling, at Rómverjaríkið skal endurreisast, er fullkomiliga farið aftur við borðinum hjá kristnifólkinum í Føroyum.
Menningin hjá EU, Sameindu Státunum í Evropa - sum flestu viðhaldsfólkini hjá EF og EU hava sagt, ongantíð skal gerast eitt sambandsríki - hevur altíð havt okkurt at gera við Róm, sjálvt um høvuðsstøðin hjá EU enn liggur í Brússel.
Tað, sum legði grundina undir EF og EU, var Róm-sáttmálin, sum varð undirskrivaður í Campidoglioborgini í Róm tann 25. mars 1957. Hesin sáttmáli, sum skapti tann stóra innara marknað, har vørur, tænastur og fólk frítt kundu fara um landamørkini, var fyrsti stóri varðin ella stabbasteinurin á tí leiðini, sum gongur móti uppfyllingini av bíbliuprofetiinum, at Rómverjaríkið skal endurreisast á evstu døgum.
Tann 29. oktober 2004 varð aftur ein stórur “profetiskur varði” reistur í somu Campidoglioborgini í Róm. Tá skrivaðu tey 25 limalondini í EU saman við teimum 4 umsøkjaralondunum, Turkalandi, Rumenia, Bulgaria og Kroatia, undir grundlógina hjá EU, sum í roynd og veru ger EU til Sameindu Tjóðir í Evropa, við egnum forseta og uttanríkismálaráðharra.
Grundlógin hjá EU sýtti fyri at taka við nakra sum helst tilvísing um kristna mentunnararvin í Evropa, hóast Vatikanið og katólska kirkjan mótmæltu harðliga.
Eitt slíkt ótolsemi við sterkum fordómum móti meiningum, sum hava rátt í tí mentunarliga og kristna arvinum í Evropa, boðar ikki frá góðum.
Troens Bevis (stytt) Effie Campbell umsetti
8.mai 2026
Og eigur tú eitt vinaorð so sig tað nú
”Men ein Sámáriubúgvi, sum var á ferð, hitti við hann, og tá ið hann sá hann, tókti honum hjartaliga synd í honum; og hann fór til hansara og bant um sár hansara og læt olju og vín í, og hann lyfti honum upp á sítt egna djór og flutti hann til eitt gistihús og røktaði hann. Og dagin eftir tók hann upp tveir denarar og fekk vertinum og segði: »Røkta hann nú, og tað, sum tú leggur út aftrat, skal eg samsýna tær, tá ið eg komi aftur.« ”
Luk.10,33-35
Eitt mánakvøld í desember mánaði var Njál Djurhuus niðri á Blákrosskaféini. Hann segði frá ymiskum, millum annað frá hesi hending:
Ein fríggjadag sat ein misnýtari niðri í túninum framman fyri Stórtinginum í Oslo. Hann biddaði pengar. Ein kona kom framvið. Hann bað eisini hana geva sær eitt oyra.
“Nei, nei, nei!” rópti hon óð, beint inn í andlitið á honum. So fór hon so nakkafatt víðari. Men tá ið hon hevði gingið nøkur fá fet, fekk hon ræðuligt samvitskubit.
“Hví skal eg partú standa sum ein annar óður leinkjuhundur og goyggja niður í andlitið á honum. Hví kann eg ikki tosa hampiliga við hann?”
Hon vendi við aftur og fór at práta við hann. Tey tosaðu saman eina góða løtu. So sigur hon: “Eg gevi tær ongar pengar, tí eg veit, at teir fara til rúsevni. Men eg ynski tær av mínum innasta hjarta eitt gott vikuskifti.”
Tá sigur hann: “Takk fyri, at tú tosaði við meg. Í seks vikur hevur eingin tosað við meg. Tú ert hin fyrsta, sum í seks vikur ert staðgað á og hevur givið tær stundir at práta við meg.”
Henda konan hevði so ringa samvitsku um gerð sína, at hon fór beint inn í hølið hjá frelsunarherinum og segði frá hesi hending.
Men hvat eru vit fyri menniskju? Vit megna at koma upp á mánan, og vit megna at koma niður aftur; men vit duga ikki at tosa við hann ella hana, sum liggur niðri í veitini fram við lívsins landavegi.
Effie Campbell
7.mai 2026
Gud hevur ynskt teg!
„sum vit eisini hava fingið arvalut í eins og vit vóru ætlaðir til frammanundan, samsvarandi fyriskipan hansara, sum virkar alt eftir ráðagerð vilja síns, “
Ef.1,11
Í donsku Bíbliuni “Bogen” stendur at lesa í Efesarabrævinum 1,11: “Vit eru altso útvald at hoyra Kristusi til og hava fingið lut í arvinum samsvarandi tí, sum Gud longu langt síðani hevur avgjørt!”
Í einari enskari umseting “The Message” stendur: “Tað er í Kristusi, at vit fáa greiðu á, hvørji ið vit eru, og hvørjum vit liva fyri. Langt áðrenn vit fyrstu ferð hoyrdu um Kristus, hvíldu eygu hansara á okkum, og hann hevði lagt eina ætlan um eitt undurfult lív til okkara, sum ein part av hansara yvirskipaða ráði, sum hann fær í lag í øllum og gjøgnum alt!”
Hetta versið sigur okkum trý ting um endamál okkara við lívinum:
1. Gud hugsaði um teg, langt áðrenn tú nakrantíð hugsaði um hann. Hann hevði tankar um títt lív, langt áðrenn tú vart gitin.
2. Tú kanst velja tær starv, hjúnafelaga og nógv annað í lívinum, men tú kanst ikki velja endamálið við lívi tínum.
3. Endamálið við lívi tínum passar inn í eitt størri endamál, sum Gud hevur lagt til rættis fyri ævinleikan.
Tú ert ikki ein tilvild. Tín føðing var ikki eitt óhapp. Tað kann væl vera, at foreldur tíni ikki høvdu ætlað sær at fingið teg; men tað hevði Gud. Langt áðrenn tú vart gitin í móðurlívi, vart tú gitin í Guds tonkum. Hann var hin fyrsti, sum hugsaði um teg.
Tú livir, av tí at Gud ynskti at skapa teg. Gud gjørdi av hvønn einstakan lut í likami tínum - hann gjørdi av, hvørjum fólkaslagi tú skuldi koma av, hvønn húðarlit tú skuldi hava, hvussu hár títt fór at verða og allar aðrar lutir í útsjónd tíni. Gud gjørdi eisini av, hvørji evni tú skuldi fáa, og hvussu persónsmenska tín fór at gerast.
Í Sálmi 139,13-14 stendur: “Tí at tú hevur nýru míni gjørt, hevur meg vovið í móðurlívi. Eg tær lovi, tí á undurfullan hátt eg varð skaptur, undurfull verk tíni eru, og sál mín fullvæl tað veit!”
Hjálp mær at vera takksom, av tí at tú hevur skapt meg soleiðis, sum eg eri!
Ja, Gud hevur lagt eina ætlan, at tú skuldi koma í verðina. Í Sálmi 139 vers 15-18 stendur: “Tú visti alla tíðina, hvar eg var, sjálvt tá ið bein míni vórðu myndað og sett saman í loyniliga dýpinum í móðurlívi. Áðrenn eg varð føddur - meðan eg enn var eitt fostur - visti tú um meg; mínir lívsdagar vóru ásettir, áðrenn nakar av teimum var til. Gud, sum tað er undurfult at vera í tínum endaleysu tonkum, talleysir sum sandskornini við sjóvarstrond!” (Bogen)
Uttan mun til umstøðurnar kring føðing tína, ella hvørji foreldur tíni eru, hevði Gud eina ætlan, tá ið hann skapti teg. Gud visti, at hesi bæði menniskjuni høvdu júst tey genini, teir arvaeginleikarnar, sum vóru neyðugir at skapa tann persónin, sum ert tú.
Sjálvt um tað eru “óektað foreldur”, so eru tað eingi “óektað børn”. Mong foreldur hava ikki ætlað sær at fingið júst hesi børnini, men tað hevur Gud. Gud roknaði við menniskjansligum mistøkum, ja, enntá synd. Gud ger ongantíð eitt mistak. Hann hevur eina ætlan við øllum, sum hann skapar. Allar plantur, øll djór og øll menniskju eru skapað við einum ávísum endamáli. Guds orsøk at skapa teg var kærleiki hansara. Ja, Gud hugsaði enntá um teg, áðrenn hann skapti verðina.
Tað stendur í Efesarabrævinum 1,4: “Longu áðrenn heimurin varð skaptur, elskaði Gud okkum. Áðrenn grundvøllur heimsins varð lagdur, útvaldi hann okkum gjøgnum Kristus at vera ogn sína. Í eygum hansara skuldu vit standa sum heilag og lýtaleys!” (Bogen)
Gud gjørdi hesa gongustjørnuna júst soleiðis, at vit kundu vera her. Vit eru í miðdeplinum fyri hansara kærleika - vit eru teir av hansara skapningum, sum hava størst virði. Í Jákups brævi 1,18 stendur: “Av egnum fríum vilja gjørdi hann av at geva okkum tað nýggja lívið við sannleiksorði, fyri at vit av øllum skapningunum, skuldu gerast tey, sum komu at standa í fremstu røð.” (Bogen)
Í dag skalt tú hugsa um, at Gud hevur ætlað teg, ynskt teg og elskað teg! “Regnbuen” Effie Campbell umsetti
6.mai 2026
Jesus grøddi meg fyri deyðiligt krabbamein
„Tí eiga tit at biðja soleiðis: Faðir vár, tú sum ert í himlunum! Heilagt verði navn títt;“
Matt.6,9
Per Næss hevði eina sjáldsama og drepandi krabbameinssjúku (Von Recklinghouses sjúku - nevrofibromatese), sum herjar á miðnervalagið, beinagrindina og heilan.
Fyri tíggju árum síðani small hann í gólvið á arbeiðsplássinum og varð koyrdur í skundi á sjúkrahúsið. Teir funnu 47 illkynjaðar krabbavøkstrar. “Læknin læt topplokið upp, skar og lappaði meg saman aftur. Fyrst varð eg sendur á eitt hvíldarheim og so til hús,” sigur Næss.
Ikki vardi leingi, fyrr enn hann var rættiliga vánaligur aftur og varð innlagdur á Radiumsjúkrahúsið. Har fekk hann “cellukur” í tríggjar vikur, men støðan versnaði.
Per Næss varð fluttur til Lovisenberg Hospice. Tey, sum verða innløgd har, koma aloftast ongantíð livandi haðani. Tú fært umsorgan, kærleika og røkt. Tey geva tær ein virðiligan enda á lívinum.
Ein dagin komu nøkur frá Evangeliesenteret í Oslo inn á stovuna hjá Peri at biðja fyri honum.
“Eg bað eisini sjálvur. Tá eg bað, fór alt rúmið at lýsa sum ein yvirvaksin eldkúla. Í tí eina horninum sá eg Jesus standa og veittra til mín. Jesus kom yvir til mín, og eg føldi, tá ið hann legði hendurnar á meg. Allur kroppurin gjørdist glóðheitur. Jesus segði: “Per, tú skalt ikki doyggja. Tín tíð er ikki liðug. Reis teg upp úr songini og gakk.”
Um hesa tíðina vigaði Per Næss bara 38 kilo. Dagin eftir fór hann út úr stovuni uttan nakran at styðja seg.
Per Næss varð grøddur hundrað prosent frá krabbanum. Yvirlæknin á Radiumsjúkrahúsinum, Jan Vincent Johannesen, skrivaði soleiðis um undrið: “Vit skilja einki av hesum undrinum, sum er hent við Peri Næss.”
Per er nú aftur í arbeiðslívinum. Hann arbeiðir 25% í einum starvi hjá samferðsluni, hjálpir til á Evangeliesentrunum og ferðast runt og heldur fyrilestrar saman við krabbameinsfelagnum.
“Eg eri glaður. Jesus hevur fullkomiliga broytt lív mítt. Lívið er eingin sjálvfylgja. Tað er ein gáva, og vit sleppa bara at læna hana. Tað er so týdningarmikið hjá mær at sleppa at siga frá tí, sum er hent við mær. Jesus hevur staðið dygst við songina hjá mær, og eg havi sæð hann grøtt meg. Jesus er hjá mær 24 tímar í døgninum,” leggur Per dent á, og so heldur hann áfram: “Minst til! Tá ið tú møtir mótgongd, halt so saman hendur og bið Faðirvár. Søk Jesus. Tað ber til at finna hann!”
“Hjemmets Venn” Effie Campbell umsetti
5.mai 2026
Bíblian og tíðindablaðið
„Betri er ein nevi av ró enn báðar hendur fullar av møði og eftirsókn eftir vindi. “
Præd.4,6
og
„Arbeiðið ikki fyri tann matin, sum forferst, men fyri tann matin, sum varir við til ævigt lív,
sum menniskjusonurin skal geva tykkum; tí at hann hevur faðirin, Guð sjálvur, innsiglað.«“
Jóh.6,27
Ein morgunbardagi:
Tey liggja her á borðinum bæði,
Bíblia mín og blaðið.
Hvat trívi eg eftir,
hvat taki eg fyrst?
Man val mítt vera í lagi?
Mannaorð og Orð frá Gudi -
áhugaverd eru bæði.
Men tað, eg velji fyrst,
tað fyllir meg vist,
merkir meg allan dagin.
Blaðið sigur frá harðskapi, stríði,
frá mannaøvund, hvar enn eg stígi.
Orðið sigur frá tí,
sum Gud hevur gjørt:
sátt, kærleika, frelsuverk stórt.
At granska tey bæði eina morgunstund,
fái eg ikki tíð til.
“Søkið fyrst Guds ríki,”
hetta er tað, sum Jesus vil,
men her eg so mangan svíki ....
So hjálp mær nú TÚ, sum ert lívsins vatn,
ja, lívsins breyð og ORÐIÐ,
at fyrst eg velji hin sunna mat,
og ikki slíkt innantómt, verðsligt fjas,
tey bæði liggja á mínum borði ....
Ókendur. Effie Campbell umsetti
4.mai 2026
Kraftin í skrivaða orðinum
”Standið tí fastir, brøður, og haldið fast við lærdómarnar, ið tit hava fingið frá okkum, veri tað við talu ella brævi! ”
2.Tess.2,15
Bjørn Olav Thune
Tað kemur helst óvart á mong at síggja, hvussu ofta Bíblian sigur,at boðskapir vórðu sendir fólki og persónum í einum brævi.
Tað tykist, sum Paulus javnmetir brøv við kraftina í persónligum prædikum og boðanum, tá ið hann sigur: ”Standið tí fastir, brøður, og haldið fast við lærdómarnar, ið tit hava fingið frá okkum, veri tað við talu ella brævi! ” 2.Tess.2,15
Hizkia kongur sendi boðberarar um alt Ísrael og Juda við brævi, sum kallaði fólkið til umvending allastaðni. 2. Krýn. 30,6.
Mordokai og Ester skrivaðu eitt frælsisbræv vegna kong til fólkið í 127 landslutum ella skattlondum úr India til Etiopia. “Til hvørt skattland í skrift tess og til hvørja tjóð á máli hennara.” Ester 8,9.
Hesir sannleikar komu fram fyri okkum nu ein dagin, tá ið ein ung trúgvandi kona kom og segði okkum, at pápi hennara var vorðin frelstur av einum stykki í “Sunnudagsblaðnum”.
Takk, góði Gud!
Effie Campbell umsetti
3.mai 2026
Tímilig trongd
”Áður enn teir hava kallað, man eg svara, bønhoyra teir, áður enn orðið er talað. ”
Jes.65,24
Sum ung genta fór eg heimanífrá at læra til sjúkrasystur. Eg átti ikki nógv av heimsins góðsi, tí eg var frá einum ógvuliga fátækum heimi.
Eg hevði arbeitt alt tað, eg kundi; men tá ið eg byrjaði mína lærutíð á sjúkrahúsinum, stóð eg púra einsamøll. Eingin í heimi mínum var førur fyri at senda mær pening. Eg tók yvirarbeiði, men hevði kortini ikki ráð at keypa skógvar og sokkar, sum mær avgjørt tørvaði.
Viðhvørt hugdi eg í ruskílatið, um einir gamlir skógvar mundu liggja har. Fann eg einar, so passaðu teir mær ikki, ella eisini vóru teir so vánaligir, so eg fekk ikki brúkt teir. Eg legði tí ein pappsóla niður í mínar gomlu skógvar, so eg fekk brúkt teir nakrar dagar afturat. Tá hælurin og tærnar komu út ígjøgnum sokkarnar, hóast eg hevði stoppað teir nógvar ferðir, klipti eg sjálvan hælin av og festi eitt petti av sokkinum við plástri tvørtur um hælin. Vit máttu jú vera snøggar.
At enda var avgjørt neyðugt hjá mær at fáa okkurt nýtt; men hvaðani skuldi eg fáa tað? Eg var frá mær sjálvari. Eg átti ongan, sum kundi hjálpa mær. Ein dagin fór eg ikki til tíma, men fór staðin fyri upp á kamarið at biðja Gud um hjálp. Eg grunaði ikki, hvussu eg skuldi fáa nakra hjálp, men í Sálmi 91 vers 15 las eg: “Kallar hann á meg, eg honum svari, í neyðini eg hjá honum eri. Eg hann frelsi og veiti honum æru.”
Eg tók hetta sum eitt svar til mín, og tá ið eg hevði lagt míni viðurskifti í Guds hendur, rann eg oman til tíman fyri ikki at verða alt ov sein.
Tað gingu ikki nógvir tímar, fyrr enn eg fekk bræv frá elsta bróður mínum, sum búði langt burturi. Hann skrivaði, at hann hevði fingið tað innskotið, at hann skuldi senda mær fimm dollarar - og tað gjørdi hann nú saman við hesum brævinum. Tá á døgum fekk eg lættliga keypt mær skógvar og sokkar fyri hesar pengarnar.
Fleiri dagar áðrenn, at eg hevði biðið Gud hjálpt mær við hesum, hevði bróður mín fingið eina sterka sannføring um, at hann skuldi senda mær pengarnar.
Á, so takksom og glað eg varð. Og so kom hetta bíbliuorðið til mín: “Áður enn teir hava kallað, man eg svara, bønhoyra teir, áður enn orðið er talað.” Jes.65,24.
Gjøgnum neyðina hjá menniskjum síggja vit ofta Guds stóra kærleika og góðsku móti okkum.
Effie Campbell umsetti
2.mai 2026
Tú kanst kenna teg tryggan
„Hetta er ættarsøga Nóa. Nóa var maður rættlætur og gudrøkin í síni øld. Nóa gekk við Guði. “
1.Mos.6,9
Tú kennir teg undurfult tryggan, tá ið tú gongur við Gudi! Meðan Nóa bygdi ørkina, prædikaði hann fyri fólkinum. Hann hugsaði um Gud og tosaði við hann sum við ein felaga. Tað er tað, sum meinast við, tá ið sagt verður, at Nóa gekk við Gudi. Hann varð hildin fyri gjøldur og deildur; men Gud bjargaði honum og familju hansara, meðan fleiri milliónir av fólki gingu til grundar.
Eini 1500 ár seinni vóru tað tríggir hebrear, sum gingu við Gudi. Dagliga lósu teir skriftirnar og bóðu til Guds tríggjar ferðir um dagin. Dagliga gjørdu teir av ikki at gera nakað, sum Gud ikki kundi taka undir við. Tann óði kongurin kastaði teir í ein eldsovn; men Gud var við teimum í eldinum, og teir sluppu óskalaðir útaftur.
Tá ið eg var lítil, var eg ofta eitt sindur bangin at ganga einsamallur úti í myrkrinum. Men tá ið eg so fylgdist við pápa mínum og legði mína lítlu hond í hansara stóru, tá hvarv allur ótti. Eg helt, at hann var so stórur og sterkur og megnaði alt. Men hvat heldur tú so um Gud? Tann, sum fylgist við Gudi, kann kenna seg so tryggan, so tryggan, tí eingin kann seta seg upp ímóti honum.
Hevur tú hoyrt um Desmond T. Doss? Hann var bert ein lítillátin sjúkrahjálpari undir øðrum heimsbardaga; men hann gekk eisini við Gudi. Hann setti Gud fremst hvønn dag í lívi sínum, við tað at hann bað og las í Bíbliuni.
Í fyrstuni hildu hinir hermenninir hann fyri spott, av tí at hann tímdi at lesa í Bíbliuni, og teir kallaðu hann ofta mammudrong og blakaðu stivlar sínar eftir honum.
Men tá ið vandi var á ferð, broyttu teir hugsan. So kom tað minniliga slagið við eina gjógv, tá ið hin amerikanski herurin lendi á Okinawa, sum er ein oyggj í Japan. Tað vóru 155 menn, sum høvdu biðið Doss biðið fyri sær, áðrenn teir við línu klivu upp á klettin. Nakrar dagar seinni komu teir aftur, tá vóru teir bert 55 í tali.
Doss var hin síðsti. Hann dró ein særdan mann fyri og annan eftir yvir til eggina, og so loraði hann teir niður í línu. “Kom nú niður, Doss,” rópti herhøvdingurin. “Tú verður bara dripin sjálvur.” Men Doss svaraði: “Gevið mær bara eitt sindur av tíð afturat. Eg kann ikki fara frá hesum særdu monnunum og lata teir doyggja einsamallar her uppi.” Og einsamallur loraði hann 75 menn niður. At enda varð hann sjálvur illa særdur; men hann kom livandi heim og varð stórliga heiðraður av Truman forseta sjálvum, sum gav honum “Heiðursmerkið hjá Kongressini” - hægsta samsýning, sum eitt land kann geva einari hetju.
Tað lønar seg at ganga við Gudi. Tað lønar seg at taka Gud við allastaðni, hvar tú fert. Tað lønar seg at halda seg burtur frá støðum, har Gud og einglarnir ikki fara. Vilt tú ikki taka ta avgerð at ganga við Gudi hvønn dag í lívi tínum? E. Campbell umsetti
1.mai 2026
Dýri biðidagur og b-vitaminirnar
”Og tey hildu fast saman um læru ápostlanna og samfelagið og breyðbrótingina og bønirnar. ”
Aps. 2,42
Fyri nógvar danskarar er dýri biðidagur ein kærkomin várfrídagur og fyri mong onnur er tað nærum stóri fermingardagurin, har nógvar kirkjur kring landið hava konfirmatiónsdag.
Í meir enn 300 ár hevur fjórði fríggjadagur eftir páskirnar verið fastur biðidagur í donsku kirkjuni fram til 2023, tá danska Fólkatingið viðtók at taka av henda hátíðardag. Hóast dagurin við stórari mótstøðu í danska fólkinum varð tikin av, so er dagurin kortini livandi í tonkunum á mongum dønum enn. Dýri Biðidagur, ella store bededag, sum hann er nevndur í Dk er ein serligur danskur merkidagur, sum ikki var hátíðarhildin í øðrum londum.
Søgan um Stóra biðidag
Hans Bagger er upphavsmaður til ”Store bededag”
Dagurin var ætlaður sum ein bønarinnar serligur dagur, og maðurin aftanfyri hetta var tátíðarinnar størnuskot á teologiska stjørnupallinum í Danmark, professarin og biskupurin, Hans Bagger.
Hans Bagger(1645-1693) varð borin í heim í býnum Lund, sum tá var á donskum hondum. Hann var professari á universitetinum í Lund og longu sum 29-ára gamal fekk hann ovasta kirkjuliga embæti í Danmark sum biskupur Sælands. Christian V, kongur í Danmark bar skjótt eyga við serligu evnini á tí unga Baggeri og tók hann millum annað við í endurskoðanini av Donsku Lóg, men kirkjuliga sæð er tað endurskoðanin av tí sonevndu altarbókini við kirkjunnar ritualum, hann er kendur fyri.
Próvsturin, Holger Villadsen, ið hevur skrivað dýra biðidags-greinina í Den Store Danske Endyklopædi, er gripin av Baggeri og hevur eitt nú eitt uppruna-eintak av 400 ára gomlu altarbók Baggers standandi á síni bókareol. Villadsen greiðir frá, at endurskoðan Hans Baggers millum annað fekk í lag inngangs- og útgangsbønir kirkjunnar – eisini tær, sum verða nýttar á Dýra biðidegi.
Alt arbeiði varð lagt niður á hesum nýggja halgidegi
Dýri biðidagur(Store bededag) varð fráboðaður longu kvøldið fyri við klokkuringing. Tá kirkjuklokkurnar ringdu var tað eitt tekin á krógvum og øðrum støðum um at lata aftur og at tað ikki longur var loyvt at reka handil og annað virksemi. Soleiðis var tað gjørt fyri, at tað skuldi verða gjørligt hjá fólki at koma ódrukkin og rættstundis í kirkju dagin eftir. Føstan vardi til endan av gudstænastuni.
Sum partur av nýggja halgidegnum varð alt arbeiði lagt niður og ikki varð loyvt at fara at ferðast, at spæla, at leika og øll tílík ”verðslig fáfongd”. Bakarameistarnir funnu tískil uppá at baka ”hvedeknopper” hveitibollar dagin fyri, sum so kundu hitast upp og etast Dýra biðidag(Store Bededag)
Dagurin varð vanliga kallaður ”ekstraordinær, almindelig bededag” Eyka biðidagur og hevur í Danmark verið fastur halgidagur fjórða sunnudag eftir páskir síðan 1686. Hesin lógarfesti halgidagur var bert ein av mongum. Í Danmark vóru fleiri minni biðidagar í árskalendaranum.
Holger Villadsen metir ikki, at tað var tilvildarligt at hildið varð dýra biðidagur fjórða fríggjadag eftir páskir. Tá í tíðini helt man fast um siðvenjina av sonevndu gongudøgunum, har gingið varð í heilagari skrúðgongu um markirnar, tá veltan stóð í fullum blóma. Kirkjulig ritualir og tekstlestur varð knýttur til gongudagarnar, ið mest at kalla var ein sonn várveitsla.
Hvat við ”hvederne” hveiti-bollunum?
Bakgrundin fyri at eta fløvaðu ellar hitaðu hveiti-bollarnar kvøldið fyri dýra biðidag í Danmark er, at sjálvur dýri biðidagur jú skuldi vera ein arbeiðsfríur sektar- og biðidagur fyri øll, eisini bakararnar.
Tí bakaðu teir bollarnar kvøldið fyri, so at fólk kundu keypa teir til at eta dagin eftir. Men skjótt gjørdist tað soleiðis, at bollarnir vórðu etnir beinanvegin longu meðan teir vóru heitir, moyrir og broysknir.
Í Føroyum halda vit enn fast um dýra biðidagin sum ein halgidag í okkara kalendara og sama um hann verður hildin ella ikki, so latum okkum ikki gloyma at gera eins og fyrsta kristna samkoman, sum vit lesa um í Áposltasøguni í Bíbliuni, at taka til okkum andaliga føði, tær fýra b-vitaminurnar, sum vit lesa um herundir og sum eru so avgerandi fyri at vit kunnu verða í Kristi Jesusi.
B-VITAMINIRNAR
Emanuel Minos
Eg havi nógvar vinir millum lutheranarar, m.a. Wisløff professara, sum hevur givið mær hesa Bíbliuna, og dr. Ejnar Lundby. Einaferð, tá ið Ejnar Lundby og eg vóru ungir, talaði hann um tær fýra B-vitaminirnar frá Áps. 2,42: Bekennilsið (altso ápostlanna læru), brøðrafelagsskapurin (samfelagið), breyðbrótingin (altargangurin) og bønirnar (bønarmøtini). Á, tær fýra veldigu B-vitaminir, vit kristnu hava í endatíðini, meðan vit bíða eftir Jesu afturkomu.
Eg sigi tykkum, eg bíði ikki eftir oyðingini. Eg bíði ikki eftir atombumbum. Eg bíði ikki eftir yvirgangi. Eg bíði eftir einum brostnum skýggi. Ímeðan mugu vit taka til okkum av hesum sterku B-vitaminunum, og eg skal bara siga eitt sindur um ta seinastu, bønarmøtini.
Latið okkum fara inn í bønina fyri ætt og vinir, sum ikki enn eru frelst. Í okkara familju hava vit gjørt av at savnast eina ferð um vikuna at biðja fyri teimum í familjuni, sum ikki eru frelst. Eg trúgvi upp á kraftina í bønini, eg trúgvi upp á undrið í bønini. Vit liva í endatíðini, tá ið alt, sum hendi á Nóa døgum, skal henda. Men lyftini eiga vit. Lyftini hoyra tykkum og børnum tykkara til, sigur Skriftin. (Áps. 2,39)
Í 40 ár vóru ísraelsmenn úti í oyðimørkini. So fóru teir og tóku lyftislandið. Ein teirra, sum var við, var gamli Kaleb. Hann var 80 ára gamal, og tá byrjaði hann gerning sín. Latið okkum samla okkum um Harrans søk og inntaka lyftislandið. Føroyar skulu uppliva veking. Føroyar skulu uppliva Andans úthelling. Føroyar skulu fyrireikast at møta Jesusi á tí brostna skýnum. Men vit mugu vera tváað í lambsins blóði, hvítari enn snjó.
Kelda:Dansk historisk fællesråd, endurgivið í Kristelig Dagblad og partvíst umsett Effie Campbell